Khi văn hóa trở thành "mỏ vàng" của thế kỷ XXI

Trong nhiều năm, khi nhắc đến phát triển kinh tế, người ta thường nghĩ đến tài nguyên thiên nhiên, công nghiệp sản xuất hay các ngành dịch vụ truyền thống. Than đá, dầu mỏ, khoáng sản từng được xem là những nguồn lực quyết định sức mạnh kinh tế của một quốc gia.

Tuy nhiên, bước sang thế kỷ XXI, một "mỏ vàng" mới đang dần được khai phá. Đó là văn hóa.

Điều đặc biệt là nguồn tài nguyên này không nằm dưới lòng đất, không thể khai thác bằng máy móc hay dây chuyền sản xuất. Nó tồn tại trong những câu chuyện, những giá trị truyền thống, những sản phẩm sáng tạo và bản sắc riêng của mỗi cộng đồng.

Tín ngương thờ mẫu qua lăng kính thời trang. Ảnh: Vietnamplus

Nếu trong thế kỷ XX, nhiều quốc gia phát triển dựa trên tài nguyên thiên nhiên và năng lực sản xuất, thì ngày nay giá trị ngày càng được tạo ra từ sự sáng tạo. Một bộ phim thành công có thể mang lại doanh thu hàng tỷ USD. Một bài hát có thể được nghe hàng tỷ lần trên các nền tảng số. Một lễ hội văn hóa có thể thu hút hàng triệu du khách. Một trò chơi điện tử có thể trở thành ngành công nghiệp toàn cầu. Điểm chung của những sản phẩm này là chúng đều được tạo nên từ ý tưởng, sáng tạo và văn hóa. Đó là lý do nhiều chuyên gia gọi công nghiệp văn hóa là "nền kinh tế của tài sản vô hình".

Ngày nay, âm nhạc, điện ảnh, thời trang, thiết kế, xuất bản, quảng cáo, trò chơi điện tử, nghệ thuật biểu diễn và nội dung số đều là những lĩnh vực thuộc công nghiệp văn hóa. Nhiều quốc gia đã chứng minh rằng văn hóa không chỉ là đời sống tinh thần mà còn là động lực phát triển kinh tế. Hàn Quốc là một ví dụ tiêu biểu. Từ K-Pop, phim truyền hình đến mỹ phẩm và du lịch, làn sóng văn hóa Hàn Quốc đã tạo ra ảnh hưởng toàn cầu, góp phần nâng cao hình ảnh quốc gia và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Nhật Bản cũng xây dựng sức mạnh mềm từ anime, manga, ẩm thực và các giá trị văn hóa đặc trưng. Những thành công đó cho thấy văn hóa hoàn toàn có thể trở thành một nguồn lực phát triển quan trọng nếu được đầu tư đúng hướng.

Các ngành công nghiệp văn hóa là nền tảng cho sự phát triển du lịch bền vững.

Vì sao văn hóa được gọi là "mỏ vàng"?

Khác với tài nguyên thiên nhiên có thể cạn kiệt theo thời gian, giá trị văn hóa có khả năng tái tạo và phát triển liên tục. Một câu chuyện hay có thể được chuyển thể thành phim. Một bộ phim thành công có thể thúc đẩy du lịch. Một di sản văn hóa có thể trở thành điểm đến hấp dẫn. Một trò chơi điện tử có thể giúp quảng bá hình ảnh quốc gia ra thế giới. Giá trị được tạo ra không chỉ một lần mà có thể tiếp tục lan tỏa thông qua nhiều ngành nghề và nhiều thế hệ. Đó là lý do văn hóa được xem là một trong những nguồn tài nguyên bền vững nhất của thế kỷ XXI.

Việt Nam sở hữu kho tàng văn hóa phong phú với hàng nghìn lễ hội, làng nghề truyền thống, di sản văn hóa, nghệ thuật dân gian và những câu chuyện lịch sử đặc sắc. Đây là những nguồn lực quý giá để phát triển các ngành công nghiệp văn hóa trong tương lai. Từ điện ảnh, âm nhạc, thiết kế sáng tạo đến du lịch văn hóa và nội dung số, mỗi lĩnh vực đều có thể trở thành cầu nối đưa hình ảnh Việt Nam đến với thế giới. Tuy nhiên, để biến văn hóa thành động lực phát triển kinh tế, cần nhiều hơn việc bảo tồn. Điều quan trọng là phải biết sáng tạo, đổi mới và kể những câu chuyện văn hóa theo cách phù hợp với thời đại.