Hákarl – Món cá mập lên men khiến cả thế giới “ám ảnh”

Iceland – Có những món ăn khiến người ta nhớ vì hương vị ngon. Nhưng cũng có những món nổi tiếng bởi chỉ cần ngửi thôi thì nhiều người đã muốn bỏ chạy và Hákarl chính là một trong số đó. Được xem là món ăn truyền thống lâu đời của Iceland, Hákarl thường xuất hiện trong danh sách “những món khó ăn nhất thế giới”. Nhưng với người dân nơi đây, nó không đơn thuần là thức ăn, mà là một phần của lịch sử sinh tồn giữa vùng đất băng giá khắc nghiệt.

(Cá mập lên men ở Iceland - Ảnh: Wikipedia)

Hákarl được làm từ thịt cá mập Greenland – loài cá sống ở vùng biển lạnh Bắc Đại Tây Dương. Điều đặc biệt là thịt cá mập tươi chứa độc tố tự nhiên, không thể ăn trực tiếp như các loại cá thông thường. Trong quá khứ, khi điều kiện sống ở Iceland vô cùng khắc nghiệt, người dân phải tìm cách bảo quản và loại bỏ độc tố để tận dụng nguồn thực phẩm quý giá này. Họ đào hố dưới đất, chôn thịt cá mập trong nhiều tuần đến nhiều tháng để lên men tự nhiên. Sau đó, thịt được treo khô dưới gió lạnh Bắc Âu thêm một thời gian dài. Kết quả cuối cùng là Hákarl – món cá mập lên men với mùi mà nhiều người mô tả giống Amoniac, nước tẩy...

(Đầu bếp nổi tiếng Gordon Ramsay thấy khó chịu khi ngửi mùi Hákarl)

Đối với du khách, trải nghiệm Hákarl thường bắt đầu bằng sự do dự. Những miếng cá nhỏ màu trắng được đặt trên que tăm. Nhưng trước khi kịp nếm, mùi của nó đã lan ra rất mạnh. Nhiều người bịt mũi khi ăn, nhăn mặt ngay sau miếng đầu tiên hoặc phải uống rượu mạnh Iceland để “cứu vị giác”. Thậm chí, không ít chương trình du lịch xem việc ăn Hákarl như một “thử thách can đảm”. Nhưng điều khiến Hákarl trở nên đặc biệt không nằm ở hương vị, mà nằm ở câu chuyện phía sau nó. Món ăn này phản ánh cách con người thích nghi với thiên nhiên khắc nghiệt, khả năng sinh tồn trong môi trường gần như thiếu thốn tài nguyên và sự tôn trọng đối với thực phẩm – nơi không thứ gì bị lãng phí. Ở Iceland, Hákarl thường xuất hiện trong các lễ hội truyền thống mùa đông, đặc biệt là dịp Þorrablót – lễ hội tôn vinh văn hóa Bắc Âu cổ. Ngày nay, rất nhiều du khách tìm đến Iceland không chỉ để xem cực quang hay sông băng, mà còn để thử Hákarl. Không phải vì ngon. Mà bởi cảm giác: “Mình đã dám thử một trong những món đáng sợ nhất thế giới.” Có lẽ đó cũng là điều đặc biệt của du lịch hiện đại. Đôi khi, người ta không tìm kiếm sự dễ chịu, mà tìm kiếm những trải nghiệm đủ mạnh để trở thành ký ức. Hákarl có thể khiến nhiều người sợ hãi ngay từ mùi đầu tiên. Nhưng phía sau món ăn ấy là cả một lịch sử về sự thích nghi và sinh tồn. Biết đâu, điều khiến nó đáng nhớ nhất không nằm ở vị giác, mà nằm ở câu chuyện mà nó mang theo từ vùng đất băng giá Iceland.

(Hákarl đã được cắt nhỏ)